دوربین تفنگ بادی (1)

در این مقاله نکاتی مختصر در خصوص آشنایی کلی با دوربین تفنگ بادی و اجزای آن و نکات حائز اهمیت در خرید دوربین را مطالعه خواهید نمود . مقدمه : تفنگ های بادی مفید و لذت بخش هستند برای تیراندازی صحیح شما نیاز دارید اطمینان حاصل کنید که شلیکتان به هدف خورده است یا نه ، اما اگر اسلحه خود را برای شکار یا دفع آفات استفاده می کنید و بدنبال رقابت و تیراندازی حرفه ای و دقیق نیستید موضوع ممکن است کمی متفاوت باشد . هر تیرانداز که تصمیم دارد در رقابت ها شرکت کند و بطور کلی مسیر یادگیری و پیشرفت را طی نماید به یک دوربین تفنگ بادی نیاز دارید که دقیق و واضح و با کیفیت باشد و برای یک خرید موفق نیاز به شناخت نیازمندی های خود و تفاوت های موجود در انواع دوربین دارید.
 

بسم الله الرحمن الرحیم

دوربین تفنگ بادی (1)

( آشنایی با اجزاء اصلی دوربین- نکات حائز اهمیت در خرید)

جمع آوری ،ترجمه و تنظیم : میثم کماسایی

      

در این مقاله نکاتی مختصر در خصوص آشنایی کلی با دوربین تفنگ بادی و اجزای آن و نکات حائز اهمیت در خرید دوربین را مطالعه خواهید نمود .

مقدمه :

تفنگ های بادی مفید و لذت بخش هستند برای تیراندازی صحیح شما نیاز دارید اطمینان حاصل کنید که شلیکتان به هدف خورده است یا نه ، اما اگر اسلحه خود را برای شکار یا دفع آفات استفاده می کنید و بدنبال رقابت و تیراندازی حرفه ای و دقیق نیستید موضوع ممکن است کمی متفاوت باشد .

هر تیرانداز که تصمیم دارد در رقابت ها شرکت کند و بطور کلی مسیر یادگیری و پیشرفت را طی نماید به یک دوربین تفنگ بادی نیاز دارید که دقیق و واضح و با کیفیت باشد و برای یک خرید موفق نیاز به شناخت نیازمندی های خود و تفاوت های موجود در انواع دوربین دارید.

به یاد داشته باشید که هر دوربین اسلحه بادی مزایا و معایب متفاوتی دارد. دوربین بی عیبی وجود ندارد که در هر شرایطی به شما کمک کند. انواع مختلف و متفاوتی از دوربین ها وجود دارند و بر عهده شما است که دوربینی را انتخاب کنید که در دستیابی به حالت مطلوب به شما کمک کند.

ابتدا اجازه دهید کمی به این بپردازیم که دوربین چیست و از چه قسمت هایی تشکیل شده است.

 

اعداد معرف دوربین

دوربین های زوم متغیر می توانند به بزرگنمایی های مختلفی تنظیم گردند. مدل های آنان معمولا به صورت محدوده ای از اعداد ذکر می شوند مانند 3-9×32  یا  4-12×32 یا 10-50×60 . در اینجا دوربین اول می تواند بین 3 تا 9 برابر بزرگنمایی داشته باشد درحالی که دومی بین 4 تا 12 برابر بزرگنمایی دارد. دومین عدد مرتبط با عدسی شیئی در آنسوی دوربین است که بیانگر قطر دایره عدسی در واحد میلیمتر است.

عموما هرچه بزرگنمایی بالاتر می رود تصویر حاصله تاریک تر است پس عدسی های بزرگتر اجازه می دهند نور بیشتری وارد دوربین شود و باعث روشن تر شدن تصویر می شوند و همچنین در شرایط نوری کمتر مفید تر هستند. برای اغلب افراد 50 میلیمتر بالاترین اندازه ای است که بدان نیاز دارند . بزرگتر از آن نه تنها وزن اسلحه شما را بالاتر می برد بلکه می بایست آن را بالاتر نصب کرد تا در کادر تصویر و فاصله دوربین با لوله سلاح دچار مشکل نشوید.

اجزای اصلی یک دوربین

عدسی  (lens  )

قبل از این که به جست و جوی یک دوربین بپردازید این به شما کمک می کند که بدانید دوربین از چه ساخته شده است و و شما دقیقا به چیزی نگاه می کنید. به نظر ساده می آید ، اما می تواند یکی از پیچیده ترین قسمت های اسلحه شما باشد و دقیقا به اندازه سایر قسمت های اسلحه به مراقبت نیاز دارد.

دوربین یک اسلحه بادی از دو عدسی تشکیل شده که نیاز به توجه دارند : عدسی چشمی و عدسی شیئی. عدسی چشمی آن است که شما بدان می نگرید و عدسی شیئی آن است که دورتر واقع شده است. وقتی که یک کمپانی بزرگنمایی را روی جعبه دوربین ثبت می کند معمولا چیزی شبیه به این است : 4×32 . عدد اول به بزرگنمایی عدسی چشمی اشاره دارد و عدد دوم بیانگر اندازه عدسی شیئی است (در مثال ذکر شده دوربین دارای زوم ثابت است) .

دو نوع دوربین متفاوت وجود دارد : زوم ثابت و زوم متغیر. دوربین های ارزانتر معمولا از نوع ثابت هستند (دوربین های زوم بالا و ثابت که برای اهداف تخصصی مانند بنچ رست تولید می شوند مستثنا هستند ) و این بدین معناست که آنها همواره به یک اندازه بزرگنمایی انجام می دهند. اعدادی که در بالا ذکر شد نمونه بارزی از آنچه که یک دوربین ثابت می تواند باشد است. در اینجا 4 یعنی هر چیزی که به آن نگاه می کنید 4 برابر بزرگتر شده است. دوربین های ثابت معمولا حدود 4 تا 12 برابر بزرگنمایی دارند ، اگرچه برخی دوربین ها فراتر از آن نیز می روند. به یاد داشته باشید که بزرگنمایی های بالاتر نیز باعث اغراق می شوند. بنابراین ممکن است که بالاترین بزرگنمایی مناسب شما نباشد.

اختلاف منظر (parallax ) و اثر آن روی دقت

پارالاکس چیست؟

تصویری که بیننده از طریق عدسی و پشت Reticle می بیند، با حرکت سر تیرانداز در راستای افق یا بالا و پایین ، در جهت عکس جابجا می شود ، به این پدیده اختلاف دید - اختلاف منظر یا پارالاکس گفته می شود. 

علت : فاصله کانونی لنز شیئی اکثر دوربین ها در یک مسافت خاص تنظیم شده اند (معمولا ۱۰۰ یاردی) و در مسافت های دیگر دچار این عدم انطباق می شوند .

وقتی برای برد نسبتا نزدیک از دوربینی با بزرگنمایی قابل توجه استفاده می کنیم، تصویر در هر بردی به غیر از برد فعلی خارج از کانون عدسی دوربین می افتد. این بعنی برای داشتن تصویر قابل استفاده باید، برای هر فاصله مورد نظر، کانون شیئی یا جانبی مجددا تنظیم شود که تا حد زیادی از این خطا جلوگیری می نماید .

سالها پیش کشف شد که یکی از اثرات جانبی اصلاح پارالاکس یا فوکوس کردن، این است که اگر در بردهای معمول تفنگ بادی از دوربینی با بزرگنمایی کافی (بیش از 24x) استفاده شود، عمق میدان کم امکان درجه بندی صحیح دوربین و در نتیجه برآورد صحیح فاصله را فراهم می نماید . با علامت گذاری تنظیمات پارالاکس بر اساس فواصلی که در آنها تصویر در کانون دوربین قرار می گیرد، چیزی که، حداقل در فیلد تارگت، روزی تنها یک وسیله ساده برای تصحیح خطای پارالاکس بود تبدیل به یک وسیله مسافت یابی ابتدایی ولی بسیار دقیق شده است.

بسیاری از دوربین ها یک طبلک تنظیم پارالاکس دارند . توضیح اثر اختلاف منظر کمی پیچیده است اما ساده ترین راه برای توصیف آن با یک مثال است. یکی از دستانتان را به فاصله اندازه طول دست خود در روبه روی خود در راستای یکی از چشمانتان نگه دارید. حال دست خود را تکان نداده و تنها چشم نظاره گر را تغییر دهید و ببینید که دست شما چطور جا به جا گشته است. این اثر اختلاف منظر نام دارد. هر چه قدر دست شما نزدیک تر باشد این اثر بیشتر به چشم می خورد. این وسیله کوچک به شما کمک می کند که آن را کنترل کنید و همین حرکت اندک سر شما باعث هدر رفتن شلیک تان نشود. این آلت تعدیل که گاها یک حلقه به دور عدسی شیئی است " Adjustable Objective" نامیده می شود و مانند تصویر زیر روی بسته بندی دوربین با عنوان (AO) قید می شود.

 

 

شبکه دوربین  ( رتیکل reticel)

بخش دیگری از دوربین که بسیار حائز اهمیت است شبکه دوربین است که به آن رتیکل (Reticle) یا بعلاوه دوربین نیز گفته می شود. در بیان ساده به معنی خطوط و شبکه بندی دوربین برای نشانه روی است. چندین مدل از انواع رتیکل ها وجود دارد که می توانید از بین آنها انتخاب کنید و هر یک مزیتی جداگانه دارند و گزینه ای بر دیگری ارجحیت ندارد مگر به نیاز تیرانداز نزدیک تر باشد .

چند نمونه از رایج ترین رتیکل ها

رتیکل Fine Crosshair

 

دو خط معمولا نازک است که در وسط یکدیگر را قطع کرده اند . مزیت آن به خصوص برای شکارچیان این است که زیاد نواحی هدف را اشغال نمی کند. و یکی از معایب آن برای تیراندازی در محیط های کم نور این است که به راحتی ممکن است مرکز را گم کنند. این نوع رتیکل ها که در عین سادگی از ظرافت نیز بهره مند باشند برای تیراندازان بنچ رست بسیار مفید خواهند بود.

رتیکل Duplex Crosshair

 

بسیاری از مشتاقان تفنگ های بادی نشانه های دو رشته ای را ترجیح می دهند. خطوط ضخیم چشم را بهتر به سمت مرکز هدایت می کنند .

رتیکل Mil-Dot

 

این رتیکل نیز همانند نشانه دورشته ای است با این تفاوت که به جای خطوط ضخیم در نواحی اطراف از تعدادی نقطه در امتداد هم و روی خطوط استفاده شده است که نه تنها دید را آسان تر می سازد بلکه نواحی و نقاط نشانه گیری بیشتری را در دسترس دارد ت تیرندازان لانگ رنج و بطور کلی out door برای محاسبه افت تیر و دریفت باد  و حتی مسافت یابی را از آن بهره بگیرند .

FFP (First Focal Plane)   &    SFP (Second Focal Plane)

یکی دیگر از تفاوت ها در انواع دوربین ها موقعیت قرارگیری رتیکل در داخل دوربین است اما سوال این است که این تغییر در محل نصب باعث چه تفاوتی می شود؟ به عکس زیر توجه کنید :

همانگونه که در تصویر بالا می بینید در دوربین های FFP باعملیات زوم بعلاوه دوربین نیز زوم می شود و ارزش میلدات ها در این شرایط ثابت خواهد بود (ارزش میلدات ها در مقاله شماره 2 توضیح داده خواهد شد) اما این نکته را نمی توان در همه حال یک حسن دانست زیرا با اعمال زوم ضخامت رتیکل نیز کمی افزایش پیدا می کند و این اتفاق برای تیرانداز بنچ رست اصلا خوش آیند نخواهد بود اما برای تیراندازان فیلد تارگت که بصورت سنتی تیراندازی می کنند (روش هولد اور یا همان پیشگیری) می تواند بسیار حائز اهمیت باشد .     

در تصویر زیر می بینید که محل قرار گیری رتیکل در این دوربین ها در اولین مرحله تشکیل تصویر که در میانه و جلوی تیوب (به سمت عدسی شیئی) است و موقعیت آن به گونه ای است که متاثر از عملیات زوم خواهد بود و هر میزان که تصویر بزرگتر شود بعلاوه دوربین نیز بزرگتر خواهد شد تا جایی که گاهی بخشی از آن در تصویر حذف می شود .

دوربین های FFP برا تیراندازانی که نیاز به مسافت یابی یا سنجش ارتفاع اهداف دارند در زوم های مختلف دارند مناسب تر است . می توانید تست کنید که نسبت اشیاء با ارتفاع رتیکل در زوم های مختلف ثابت باقی می ماند . 

 
اجزای دوربین تفنگ بادی
 

 

اما دوربین های SFP باعملیات زوم بعلاوه دوربین زوم نمی شود و ارزش میلدات ها در زوم های مختلف تغییر می کند .

در تصویر زیر می بینید که محل قرار گیری رتیکل در این دوربین ها در دومین مرحله تشکیل تصویر است که بعد از عدسی چشمی قرار دارد و موقعیت آن به گونه ای است که متاثر از عملیات زوم نبوده وبا عملیات زوم تغییری در اندازه رتیکل دیده نمی شود.        
 

انواع تورت (طبلک) دوربین

طبلک های برد (elevation) و طبلک سمت (windage) در دوربین های مختلف دارای ارزش کلیک متفاوت است .

ارزش کلیک درواقع میزان جابجایی مرکز رتیکل از روی هدف با هر تقه را می گویند که بطور معمول در تفنگ های بادی از قانون moa  (دقیقه در زاویه)  و در دوربین های نظامی  mrad (میلی رادیان) پیروی می کند .

 

میزان ارزش کلیک ها به طور معمول توسط تولید کننده روی طبلک ها قید می شود.

اینکه به چه دوربینی و با چه میزان ارزش کلیک نیاز دارید را مسافت تیراندازی شما و نوع اهداف شما تعیین می کند.

به طور قطع میزان جابجایی کلیک های طبلک های 1/2 moa برای یک تیرانداز فیلد تارگت بسیار درشت هستند و همینطور میزان جابجایی کلیک های طبلک های 1/8 moa برای یک شکارچی بسیار کوچک و این می تواند در مواقعی که نیاز به اصلاح در کوتاه ترین زمان داریم بسیار آزار دهنده باشد .

یک moa را که در تصویر زیر می بینید می توان به مسافت های مختلف تبدیل کرد .

 

تفاوت میان دوربین اسلحه بادی و دوربین سلاح گرم

تعداد زیادی از  علاقمندان تازه کار اسلحه های بادی اشتباه بزرگی مرتکب می شوند و فرض می کنند که تمامی دوربین ها در تحمل لگد سلاح یکسان هستند و دوربین های ساخته شده برای سلاح گرم می توانند لگد یک تفنگ بادی فنری را به راحتی تحمل کنند اما این یک اشتباه است . تیراندازانی هستند که دوربین اسلحه شکاری را برای یک تفریح روی تفنگ های بادی بسته اند و  آن دوربین دیگر درست کار نکرده است.

دلیل تفاوت آن است که تفنگ های بادی به فرض کالیبر یکسان تقریبا دو برابر سلاح های گرم قدرت لگد دارند. با یک اسلحه بادی شما هم می بایست نگران فنر باشید و هم آزاد شدن گاز برای فشار پیستون. در هر دو مورد حین آزاد شدن فنر یا پیستون و سپس برگشت فنر شما با لگد اسلحه رو به رو می شوید. ساعد خود را جمع کرده و ضربه سریعی را بدون سعی در متوقف کردن آن در انتها وارد و آن را مستقیما به جلو پرتاب کنید. وقتی که ضربه را آغاز می کنید در یک لحظه حرکت دیگر نواحی بدن خود را حس می کنید و بار دیگر زمانی که به انتهای دست خود می رسید.

چون دوربین های اسلحه ها بسیار حساس هستند عموما نمی توانند تکان های اضافه را تحمل کنند و عدسی ها ممکن است حالت هم طرازی خود را از دست بدهند و دیگر کار نکنند. دوربین های اسلحه های بادی برای دفع این ضربات اضافی طراحی شده اند . اگر شما سلاح گرم دارید و می خواهید وارد مقوله  اسلحه های بادی شوید با دوربین های قدیمی خود تیراندازی نکنید مگر این که قصد ندارید دیگر از آنها استفاده کنید.

برای خرید دوربین برای سلاح های فنری که بالای 16 تا 20 ژول قدرت دارند باید حساسیت بیشتری نسبت به مشخصه  آنتی شوک بودن دوربین نشان داد و در سلاح های بادی غیر فنری (co2 - pcp ) که لگد بسیار کمتر و برد بیشتر پرتابه از شاخصه های آنهاست توجه به شفافیت و میزان زوم و ظرافت رتیکل  از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد بود  .

در مقاله بعدی دوربین [ دوربین تفنگ بادی2 ] به طور مفصل با بستن صحیح دوربین - MilDot  -  MOA – انواع طبلک ها و کاربردهای آن - کالیبره کردن پارالاکس – اثرات دما بر دوربین و اصطلاحات تخصصی بیشتری آشنا می شویم .

منابع :

  1. www.airriflehunter.com
  2. www.fieldandstream.com

با آرزوی پیشرفت دانش و مهارت در تیراندازی برای همه ایرانیان عزیز

میثم کماسایی